Een comedy + detective toneelstuk met ruimte voor improvisatie.
Wat is het idee?
Jaren geleden is de vrouw van Henk (we noemen hem uit gemak even Henk) uit het niets verdwenen. Al die jaren heeft hij ontkent dat er iets ernstigs is gebeurd en volgehouden dat ze gewoon nog leeft. Hij heeft een personal detective ingehuurd om de zaak op te lossen.
Het stuk begint met een ontmoeting tussen Henk en de detective. De detective heeft nieuws! Hij is erachter gekomen dat Henks vrouw hoogstwaarschijnlijk is verdwenen toen ze in de trein zat. Nog belangrijker: het lijkt erop dat de persoon die haar heeft ontvoerd/vermoord/whatever nog steeds elke dag - als een soort ritueel - diezelfde trein neemt.
Maar dan komt het schokkende nieuws: de lijn wordt na vandaag opgeheven. Vanavond rijdt deze trein voor het laatst. Henk weet meteen wat hem te doen staat: hij (en de detective) kopen een kaartje en springen meteen op de trein. (Opmerking: de trein is een nachttrein. Het duurt enkele dagen voordat hij zijn bestemming bereikt én men slaapt samen in de trein. Vrijwel het hele toneelstuk speelt zich dan ook af in de trein.)
Eenmaal in de trein ontmoeten ze vele interessante personages. Ze zijn achterdochtig: elk van hen kan de persoon zijn die iets met de verdwijning van Henks vrouw te maken heeft. Gaandeweg leren ze meer en meer over wat er is gebeurd. Ze komen terecht in leuke/spannende situaties met hun medereizigers, en zo ontstaat een band.
Zo is er een klein meisje dat alleen in de trein zit (op weg naar haar grootmoeder) die wel héél veel kenmerken wegheeft van Roodkapje. Ook is er een hele serieuze zakenman die gaandeweg pas loskomt. Een jonge vent is hopeloos op zoek naar werk/een carrière en probeert constant bij iedereen aan te pappen. (Door bijvoorbeeld te doen tegenover de zakenman alsof hij verstand heeft van dingen.) Een oude goochelaar heeft zijn sluwe trucs nog niet afgeleerd. Ook is er een muzikant die vroeger geweldig en beroemd was … maar nu allang over zijn toppunt heen is en daar niet mee om kan gaan. En nog veel meer leuke personages (zie hieronder)!
(SPOILERS) Uiteindelijk blijkt de trein een metafoor voor mensen die van hun oude leven naar een nieuw leven gaan. Voor de muzikant betekent het accepteren dat hij niet meer kan wat hij vroeger kon, voor de jonge vent betekent het dat hij moet accepteren dat hij nu volwassen is en serieus iets van zijn leven moet maken, voor de grootmoeder van het “Roodkapje”-personage betekende het doodgaan (de weg naar de hemel), etc.
Het allerbelangrijkste: Henk komt erachter wat de “de laatste trein” voor zijn vrouw betekende.
In eerste instantie had ik opgeschreven dat “Henks vrouw zelfmoord heeft gepleegd, en Henk dat al die tijd gewoon niet durfde te accepteren/onder ogen durfde te zien”. Ik weet niet of dit té serieus/heftig is. Het past heel goed bij het thema, maar je kan het ook veranderen naar “Henks vrouw was haar oude, saaie leven zat en heeft de laatste trein genomen om te reizen naar een ver land en zichzelf opnieuw te ontdekken”
Uiteindelijk stapt iedereen samen van de trein. Niet meer achterdochtig, maar als vrienden voor het leven. Het toneelstuk eindigt op de begrafenis van de oude goochelaar (hij was echt al héél oud), waar de hele treingroep samenkomt en de leuke tijden in de trein herdenkt. (De reden hiervoor is ook dat ik een hele goede grap heb die ik dan kan maken.)
Ik had ook het idee van een “improvisatie”-toneelstuk. Dat zou dan ongeveer zo werken:
- Aan het begin van de show vraagt iemand aan het publiek enkele suggesties.
- Bijvoorbeeld: “noem een raar voorwerp” of “noem een stad”. Deze worden opgeschreven en backstage duidelijk opgehangen/neergelegd.
- Gedurende het stuk worden deze suggesties dan op vaste punten gebruikt.
- Bijvoorbeeld: stel de zakenman vertelt waar hij vandaan komt, dan zegt hij de stad die het publiek even daarvoor heeft geroepen.
- (Dus men vraagt het publiek “noem een stad!”, zij schreeuwen terug “Parijs!”, en nu ineens komt de zakenman het hele stuk uit Parijs. Het zijn kleine details, maar ik denk dat het een hele leuke toevoeging is.)
Hieronder staat een overzicht met alle PERSONAGES, de algemene STRUCTUUR, en het benodigde DECOR.
Personages
Opmerkingen:
- De rol van Dalton is zwaar en belangrijk. (Het is de hoofdpersoon, zit in vrijwel elke scene, en doormaakt een grote emotionele arc.)
- Maar de rol van de goochelaar is het zwaarst. (Deze persoon speelt drie rollen: de detective, de conducteur, en natuurlijk de goochelaar. Daarnaast is hij superbelangrijk voor het plot en moet zijn lieve relatie met zijn dochter goed weergegeven worden.)
- Verder is elke rol ongeveer even zwaar en evenveel vertegenwoordigd.
“De Detective”: speelt slechts een hele kleine rol aan het begin van het stuk. Je ziet zijn gezicht niet, hij zegt nauwelijks iets, en hoeft niet met een sterk karakter te worden neergezet. (Kijk maar, hij krijgt niet eens een naam :p)
Dalton: absolute hoofdpersoon. Zijn vrouw is jaren geleden zomaar verdwenen.
Waarom neemt hij de trein? Hij stapt op de trein om te achterhalen wat er met zijn vrouw is gebeurd. Hij wil zekerheid; het liefst wil hij haar natuurlijk levend terugvinden.
Wat betekent de trein? Zijn vrouw is weg. Zij heeft de trein genomen om haar nieuwe leven op te bouwen. Het wordt nu tijd dat hij dat ook doet.
Carel (“Meneer de Conducteur”): de conducteur van de trein. Wordt meteen verdacht. (Vooral omdat hij zegt “ik bestuur deze trein al járen”, en Dalton weet dat de persoon die zijn vrouw iets heeft aangedaan ook al jarenlang steeds die trein neemt.)
Praat vaak in spreekwoorden. (*Een deel van die spreekwoorden is ingegeven door het publiek.*)
Is heel gemeen, strikt en snel boos: kan niet tegen mensen die te laat komen, mensen die vragen stellen, en mensen die hem niet aanspreken met “Meneer de Conducteur”
Waarom neemt hij de trein? Lala.
Wat betekent de trein? <geen idee>
Rachel (“R. Kapje”): een schattig meisje. Neemt de trein op weg naar haar grootmoeder. Dat doet ze omdat haar grootmoeder zei ook deze trein te nemen, dus dan moet ze wel goed uitkomen. Blijkt veel minder schattig dan ze lijkt.
Waarom neemt zij de trein? Lala.
Wat betekent de trein? Ze moet accepteren dat ze niet iedereen kan beschermen. Ze kan er niks aan doen dat haar (groot)moeder is overleden. Ze hoeft niet zo extreem vijandig/beschermend/gewelddadig te zijn om te overleven.
Wilfried (“de Wolf”): een zeer serieuze zakenman. Is de baas van de grote multinational genaamd “Peer”. Staat bekend als een gierige, harde, emotieloze “wolf”. Hij wil vooral geen last hebben van anderen en doet heel nors, maar komt gedurende het stuk los.
Waarom neemt hij de trein? Lala.
Wat betekent de trein? Er is meer in het leven dan werk, en geld, en getalletjes.
Hans Slok (“de Goochelaar”): een stokoude goochelaar die teveel drinkt. Hij is, echter, nog steeds vingervlug en steeds op zoek naar manieren om mensen voor de gek te houden. (Of dingen te laten verdwijnen. Hij is geobsedeerd met dingen doen verdwijnen of door midden snijden => zoals die taart voor Toto’s verjaardag!!)
Waarom neemt hij de trein? Lala
Wat betekent de trein? Doodgaan.
Sarah Slok (“de Goochelaarsdochter”): houdt de goochelaar (haar vader) op de been en probeert hem te assisteren bij zijn trucs. Het hele toneelstuk lang beeldt ze zich in dat ze andere “beroepen” of “rollen” heeft. (De ene keer doet ze alsof ze geheim agent is, de andere keer alsof ze bakker is, etc.)
Waarom neemt zij de trein? Lala
Wat betekent de trein? Ze hoeft niet te worden wat haar vader was. Ze moet haar hart volgen, iets voor haarzelf beginnen, en het bedrijf/imperium dat hij heeft opgebouwd aan anderen geven.
Icarus (“Ik”): een arrogante, beroemdheid-geobsedeerde, rockster die over zijn hoogtepunt heen is.
Waarom neemt hij de trein? Lala
Wat betekent de trein? Hij is over zijn hoogtepunt heen - accepteer het. Geniet van wat je hebt bereikt, geniet van dat toppunt en de afdaling die volgt.
Toto (“het Vraagteken”): een jonge gozer die al jarenlang niet weet wat hij wil in het leven. Hij wil grapjes blijven uithalen, jongensstreken, dingen blijven proberen.
Is onhandig, impulsief, en snel enthousiast. Bedenkt veel plannen, begint aan veel dingen, maar maakt nauwelijks iets af.
Waarom neemt hij de trein? Hij is gevlucht naar de trein nadat hij hoorde dat zijn vriendin zwanger was. Hij voelde dat hij nog niet klaar was voor kinderen/een gezin/de rest van zijn leven.
Wat betekent de trein? Hij is nu volwassen, hij heeft verantwoordelijkheden. Het is tijd voor hem om die nieuwe fase in te gaan en iets te kiezen.
Structuur
Het stuk is opgedeeld in twee aktes waartussen je een pauze kunt zetten. Dit hoeft niet: je kunt het stuk ook aan één stuk door spelen. (Ik probeer de maximale lengte van het stuk niet boven de 1.5-2 uur uit te laten komen.)
Introductie (voordat het stuk begint): iemand vraagt het publiek om suggesties (voor de improvisatie). (Kan ik hier nog wat meer mee?)
Akte 1
De detective: men leert Dalton kennen en de ingehuurde detective. Ze ontmoeten elkaar, detective vertelt over “De Laatste Trein”, Dalton besluit die trein te nemen.
De conducteur: Dalton ontmoet Carel (de conducteur). Hij is eigenlijk te laat, maar kan nog net mee met de trein. Hij leert een beetje over de trein en krijgt een (hele) korte rondleiding. Hij vindt Carel meteen verdacht.
Roodkapje en de Wolf: de trein stopt bij een volgend station. Rachel stapt in. Ze gedraagt zich vrolijk en vriendelijk, maar wil niks zeggen over haarzelf of waarom ze de trein neemt.
Net wanneer Dalton haar een beetje los heeft geweekt, stapt de intimiderende Wilfried in. Dalton herkent hem wel: hij is de Wolf. (Rachel schrikt zich kapot.)
Wilfried schijnt trots te zijn op die bijnaam. Hij zit in dezelfde coupé omdat het moet (de conducteur was héél opdringerig), maar doet verder alsof de anderen niet bestaan. Hij biedt geld aan zodat de anderen hun mond houden en hem niet lastigvallen.
(Bijv: “Hier, jullie krijgen 10 euro als jullie de hele reis jullie bek houden”. Dalton: “Pff, kom op man, zo makkelijk laten we ons -” Roodkapje (gedecideerd): “Honderd euro.” Na het ontvangen van het geld gaat ze naar de andere coupé, om daar te blijven.)De muzikant:
**De goochelaar en zijn dochter:
**IDEE: De dochter moet - zuchtend en tegen haar zin in - de goochelaar helpen bij een truc zodat hij zomaar in de coupé verdwijnt.Het vraagteken: de trein stopt, maar niemand stapt in. In de verte (vanuit de zaal/het publiek) komt Toto aanrennen. Hij struikelt en valt ergens halverwege de zaal. Iedereen stormt uit de coupé om hem te helpen. (Alleen de muzikant en de Wolf blijven zitten. De Wolf lijkt zich wel een beetje te bekommeren om Toto.)
Hier kan men leuk even met het publiek interactie hebben! (Als het publiek wil helpen, dan mag dat.)De verjaardag: Toto (het vraagteken) is jarig. Men probeert het samen te vieren. Men vraagt de muzikant om wat te zingen. Hij maakt er een hele show van - maar het is hartstikke vals. Even later stormt hij boos weg, mopperend dat “deze muziek te slecht voor hem is” en “Happy Birthday niet op zijn toonhoogte is”.
TOEVOEGEN: De taart-scene
OPMERKING: Ik heb bij de Kapers ook al een verjaardag. Kan ik iets beters bedenken? Dat Toto doet alsof hij iets viert? Of dat we het feest voor iemand anders geven?Eerste avond:
Een geheime boodschap / de stapelbeddensluiper:
Akte 2
@TODO
Losse Ideeën & To-dos
TO DO: Bedenk een leuke, unieke manier om elk personage te introduceren.
BELANGRIJK: De conducteur komt in de eerste paar scènes redelijk veel voor. Daarna kan hij niet meer zoveel voorkomen, want dan zit de goochelaar in de trein, en die doet de dubbelrol.
IDEE: Men ziet iets door het raam (buiten de trein, in een veld ofzo). Men rent naar buiten om die persoon op te halen of te redden of wat dan ook.
IDEE: Roodkapje zegt aan het einde, als ze beseft dat ze niemand anders meer heeft, “dan ga ik wel in m’n eentje in het bos wonen ofzo”.
IDEE: De zakenman zou dingen zeggen als “als je nog meer irrelevante/overduidelijke/onnodige opmerkingen hebt, hè, hou ze dan lekker voor je”
IDEE: Kan ik nog wat rare eigenschappen aan de trein geven? Bepaalde plekken waar je niet in mag? Het idee dat de trein oneindig is? (Misschien dat er zelfs een soort zoektocht wordt opgezet om het uiteinde te vinden, maar dat die nooit wordt gevonden?)
IDEE: De trein eindigt uiteindelijk op dezelfde plek als waar hij begon. De conducteur - die het hele stuk geweigerd heeft rondleidingen te geven - zegt: “ik zei toch dat ik een rondleiding zou geven?”
IDEE: Uiteindelijk blijkt de goochelaar al die tijd de conducteur te zijn geweest? En de trein houdt dus op omdat hij aan het einde sterft (dit zag hij aankomen/was een truc?). We moeten sowieso dubbelrollen hebben, en dan is dit een logische invulling.
Hij verklapt dit aan het einde en zegt “Dit was hem! Mijn grootste truc ooit!” Dan stort hij in elkaar. " … maar het heeft me wel veel energie gekost".
Terwijl hij sterft, vraagt hij nog eenmaal zijn dochter om een kaart te trekken. (Hij spreidt die kaarten zoals gewoonlijk uit.) Verbaasd trekt ze de kaart. Voordat iemand iets kan zeggen, sterft de goochelaar.
IDEE: Om te laten zien dat de trein “gaat rijden”, beweegt een boom achter de trein langs. Dit kan gewoon iemand zijn in een (slecht gemaakt) boomkostuum, die steeds harder voorbij rent. Op een gegeven moment is diegene helemaal kapot en sjokt nog maar langzaam langs de ramen. (En dat ze dan binnen zeggen “hebben jullie ook niet ’t idee dat de trein heel langzaam gaat?”)
IDEE: Een van de karakters neemt de trein om te vluchten voor politie? Want diegene wordt gezocht? Of het is compleet per ongeluk?
IDEE: De zakenman neemt de trein omdat hij niet veel geld wilde uitgeven aan een vliegtuig of limousine ofzo, zoals zijn (rijke) collega’s wel allemaal deden.
Benodigdheden
Dit is een overzicht van alle benodigdheden (decor, rekwisieten, etc.)
Decor
Het decor bestaat voor het overgrote deel van de voorstelling uit de binnenkant van de trein. Deze bestaat uit
- Twee coupés naast elkaar.
- Een beetje loopruimte achter deze coupés.
- Aan de linkerkant staat de “ingang” van de trein, waarbij je dus ook voor een stukje de buitenkant van de trein ziet.
De enige uitzonderingen hierop zijn:
- Introductie: hierbij hoeft in principe geen decor.
- Eerste scene (“de detective”): Dalton en de detective ontmoeten elkaar op een geheime plek, ergens binnen.
- Laatste scene (“het afscheid”): de begrafenis van de goochelaar vindt plaats op een <VERZIN IETS??>